Davlat xaridlari tizimida sun’iy intellekt texnologiyalaridan foydalanish: xalqaro tajribalar tahlili

Nizom Majidov

GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 2025, vol. 3, issue 7

Abstract: Ushbu maqolada xalqaro tajribalar misolida davlat xaridlari jarayonida SI qo‘llashning asosiy yo‘nalishlaritahlil qilinadi: jarayonlarni avtomatlashtirish, firibgarlik va korrupsiyani oldini olish hamda xarajatlarni optimallashtirish. Ilmiyizlanishlarda (ayniqsa, Scopus platformasiga indekslangan maqolalarda) hamda xalqaro tashkilotlarning hisobotlaridakeltirilgan amaliy dalillar asosida Janubiy Koreya, Ukraina, Braziliya, Buyuk Britaniya va boshqa davlatlar misolida qo‘lgakiritilgan natijalar ko‘rib chiqiladi.Ma’lumotlarga ko‘ra, SI bilan boyitilgan elektron xarid (e-procurement) platformalari odatdagi tartib-taomillarniavtomatlashtirish orqali jarayonlarni tezlashtiradi va ma’muriy yukni kamaytiradi; real vaqt rejimida buzilishlar hamdakorrupsiya xavfini aniqlaydi va shu orqali huquqbuzarliklarni bartaraf etadi; shuningdek, xarajatlarni optimallashtirib,budjet mablag‘larida katta tejamkorlikka erishadi.Janubiy Koreyaning KONEPS, Ukrainadagi Prozorro, Braziliyadagi Alice kabi tizimlar yordamida davlat milliardlabdollar mablag‘ni tejashga, jarayon vaqti hamda xarajatlarini kamaytirishga va firibgarlik holatlarini aniqroq aniqlashgamuvaffaq bo‘lgan. Albatta, SI texnologiyalarini to‘liq joriy etish jarayonida katta hajmdagi dastlabki sarmoya, ma’lumotlarniintegratsiya qilish, xodimlarning malakasini oshirish kabi qiyinchiliklar mavjud. Biroq xalqaro tajribalar shuni ko‘rsatadiki,SI joriy etishning ijobiy natijalari bu xarajatlarni oqilona oqlaydi hamda xususiy va davlat sektorlaridagi ishtirokchilar uchunamaliy foydalar keltiradi.

Keywords: davlat xaridlari; elektron xarid; sun’iy intellekt (SI); avtomatlashtirish; firibgarlikni aniqlash; xarajatlarni optimallashtirish; shaffoflik; hukumat xaridlari (search for similar items in EconPapers)
Date: 2025
References: Add references at CitEc
Citations:

Downloads: (external link)
https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz/journal/index.php/GED/article/view/6337 Abstract page (text/html)
https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz/journal/i ... e/download/6337/4600 Full text (application/pdf)

Related works:
This item may be available elsewhere in EconPapers: Search for items with the same title.

Export reference: BibTeX RIS (EndNote, ProCite, RefMan) HTML/Text

Persistent link: https://EconPapers.repec.org/RePEc:teu:ged000:v:3:y:2025:i:7:id:6337

DOI: 10.5281/zenodo.16036965

Access Statistics for this article

More articles in GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT from "Ma'rifat-Print-Media" LLC, Tashkent State University of Economics
Bibliographic data for series maintained by Xayrulla ().