Desentralizatsiyalangan ma’lumot almashish protokollari: IPFS, Filecoin va Arweave tahlili

Ulugb֯ek Raimov

GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 2025, vol. 3, issue 8

Abstract: Ushbu maqola Web3 ekotizimida ma’lumot almashinuvi va saqlash uchun desentralizatsiyalangan protokollar— IPFS, Filecoin va Arweave — ni tahlil qiladi. Raqamli infratuzilmada ma’lumot suvereniteti va markazlashgan bulutxizmatlarining cheklovlari ushbu texnologiyalarga ehtiyojni oshirmoqda. IPFS (InterPlanetary File System) kontentgaasoslangan peer-to-peer tarmoq bo‘lib, Merkle DAG tuzilmasi orqali global manzillashni ta’minlaydi. Filecoin esa IPFSustida ishlaydi va saqlash ta’minlovchilarini Proof-of-Replication hamda Proof-of-Spacetime mexanizmlari asosida tokenbilan rag‘batlantiradi. Arweave blockweave arxitekturasiga ega bo‘lib, bir martalik to‘lov orqali abadiy saqlashni taklifqiladi.Tadqiqot MDPI, arXiv va boshqa manbalardagi ilmiy ishlarga asoslangan solishtirma yondashuvni qo‘llaydi. IPFS millionlabkunlik so‘rovlar bilan keng tarqalgan, biroq ma’lumotlarning doimiyligi kafolatlanmagan. Filecoin iqtisodiy rag‘batga egabo‘lsa-da, murakkab infratuzilma va bozor tebranishlariga bog‘liq. Arweave tezkor ma’lumot olish va barqaror narx modelibilan ajralib turadi, ammo tarmoq barqarorligiga yuqori darajada bog‘liq

Keywords: Web3; desentralizatsiyalangan saqlash; Filecoin; Arweave; ma’lumot suvereniteti; blockweave arxitekturasi; InterPlanetary File System (IPFS). (search for similar items in EconPapers)
Date: 2025
References: Add references at CitEc
Citations:

Downloads: (external link)
https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz/journal/index.php/GED/article/view/6670 Abstract page (text/html)
https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz/journal/i ... e/download/6670/4923 Full text (application/pdf)

Related works:
This item may be available elsewhere in EconPapers: Search for items with the same title.

Export reference: BibTeX RIS (EndNote, ProCite, RefMan) HTML/Text

Persistent link: https://EconPapers.repec.org/RePEc:teu:ged000:v:3:y:2025:i:8:id:6670

DOI: 10.5281/zenodo.16879842

Access Statistics for this article

More articles in GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT from "Ma'rifat-Print-Media" LLC, Tashkent State University of Economics
Bibliographic data for series maintained by Xayrulla ().