TIJORAT BANKLARIDA MIJOZLARNING KREDIT QOBILIYATINI BAHOLASH UCHUN SKORING MODELIDA SUN’IY INTELLEKTNI JORIY ETISHNING AHAMIYATI
Komiljon Karimov
GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 2026, vol. 4, issue 5
Abstract:
Tijorat banklarida skoring modellariga sun’iy intellekt (SI) va mashinali o‘qitish (ML)ni joriy etish tahlil qilingan.Tadqiqot SI asosidagi skoringning nazariy asoslarini, asosiy model arxitekturalarini — gradiyentni kuchaytirish, chuquro‘rganish, tushuntirilishi mumkin bo‘lgan SI — hamda interpretatsiya, algoritmik noxolislik va me’yoriy muvofiqlik kabimuhim muammolarni o‘rganadi. Oltita qiyosiy tadqiqotdan olingan empirik dalillar SI modellarining logistik regressiyadanAUC bo‘yicha 9–13 foiz bandga ustunligini tasdiqlaydi. Interpretatsiya qilish qobiliyati va samaradorlik o‘rtasidagimuvozanat markaziy ziddiyat sifatida belgilanib, tabiatan tushuntirilishi mumkin bo‘lgan modellar me’yoriy talablar bilanmuvofiqlikni ta’minlashning maqbul yo‘li ekanligi ko‘rsatilgan. Mas’uliyatli SI baholashini joriy etish bo‘yicha amaliytavsiyalar ishlab chiqilgan.
Keywords: sun’iy intellekt; kredit baholash; mashinali o‘qitish; kreditga layoqatlilik; tijorat banklari; tushuntirib bo‘ladigan sun’iy intellekt; gradiyentni kuchaytirish; model xavfi; algoritmik adolat; Bazel III. (search for similar items in EconPapers)
Date: 2026
References: Add references at CitEc
Citations:
Downloads: (external link)
https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz/journal/i ... D/article/view/10695 Abstract page (text/html)
https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz/journal/i ... /download/10695/8850 Full text (application/pdf)
Related works:
This item may be available elsewhere in EconPapers: Search for items with the same title.
Export reference: BibTeX
RIS (EndNote, ProCite, RefMan)
HTML/Text
Persistent link: https://EconPapers.repec.org/RePEc:teu:ged000:v:4:y:2026:i:5:id:10695
DOI: 10.5281/zenodo.20445988
Access Statistics for this article
More articles in GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT from "Ma'rifat-Print-Media" LLC, Tashkent State University of Economics
Bibliographic data for series maintained by Xayrulla ().