DAVLAT QARZINING IQTISODIY OʻSISHGA TAʼSIRI: PANEL MAʼLUMOTLAR TAHLILI

Sanakulova B. R. and Jamolov M.M.

GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 2025, vol. 3, issue 11

Abstract: Ushbu maqolada davlat qarzining iqtisodiy oʻsish surʼatiga taʼsiri tadqiq etilgan boʻlib, diqqat markazidaqarz miqdorining iqtisodiy oʻsishga nisbatan chegaraviy qiymatini (threshold) aniqlash masalasi turadi. Tadqiqot doirasidaMustaqil Davlatlar Hamdoʻstligiga aʼzo 13 ta mamlakatning 25 yillik panel maʼlumotlari tahlil qilindi. Iqtisodiy oʻsishga taʼsiretuvchi omil sifatida davlat qarzining yalpi ichki mahsulotga nisbati (foizda) va boshqa bir qator nazorat oʻzgaruvchilari,jumladan tashqi savdo ochiqligi, asosiy kapitalga investitsiyalar ulushi, mehnat resurslari oʻsish surʼati va inflyatsiyahisobga olindi. Empirik tahlil uchun fiksirlangan va tasodifiy taʼsir modellari qoʻllanilib, Hausman testi yordamida optimalpanel modeli tanlandi, hamda Hansen 1999-yilda ishlab chiqqan usul asosida ikki rejimli threshold regressiya modeliqoʻllandi. Natijalar qarz va oʻsish oʻrtasida nolineyar, invertirlangan U shaklidagi bogʻliqlik mavjudligini koʻrsatdi. Davlatqarzi YAIMga nisbatan maʼlum darajagacha iqtisodiy oʻsishni ragʻbatlantiradi, ammo taxminan 35% atrofidagi kritiknuqtadan oshganda, qarzning qoʻshimcha oʻsishi iqtisodiy oʻsish surʼatini pasaytirishga moyillik keltirib chiqaradi. Tahlilnatijasida Oʻzbekiston misolida 2024–2030-yillarga moʻljallangan prognozlar ham keltirilgan. Maqola yakunida davlatqarzini samarali boshqarish va barqaror iqtisodiy oʻsishni taʼminlash boʻyicha tegishli xulosalar hamda tavsiyalar berilgan

Keywords: davlat qarzi; iqtisodiy oʻsish; qarz yuki; threshold tahlil; panel maʼlumotlari; YAIM; qarz yuki (search for similar items in EconPapers)
Date: 2025
References: Add references at CitEc
Citations:

Downloads: (external link)
https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz/journal/index.php/GED/article/view/7966 Abstract page (text/html)
https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz/journal/i ... e/download/7966/6186 Full text (application/pdf)

Related works:
This item may be available elsewhere in EconPapers: Search for items with the same title.

Export reference: BibTeX RIS (EndNote, ProCite, RefMan) HTML/Text

Persistent link: https://EconPapers.repec.org/RePEc:teu:ged000:v:3:y:2025:i:11:id:7966

DOI: 10.5281/zenodo.17685749

Access Statistics for this article

More articles in GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT from "Ma'rifat-Print-Media" LLC, Tashkent State University of Economics
Bibliographic data for series maintained by Xayrulla ().