TIJORAT BANKLARINING MOLIYAVIY KO‘RSATKICHLARI ASOSIDA MUAMMOLI KREDITLAR ULUSHINI (NPL) EKONOMETRIK MODELLASHTIRISH: PANEL MA’LUMOTLAR TAHLILI
Baxrom Ishniyazov and
Eldor Xurramov
GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 2025, vol. 3, issue 12
Abstract:
Ushbu maqola O‘zbekiston tijorat banklarida muammoli kreditlar ulushini (NPL) moliyaviy ko‘rsatkichlarva makroiqtisodiy omillar asosida ekonometrik modellashtirishga bag‘ishlangan. 2020–2025-yillarga oid oylik panelma’lumotlardan foydalanib, fixed effects (FE), random effects (RE) va dynamic panel modellari qo‘llanilgan. Bankko‘rsatkichlari (aktivlar, kreditlar, kapital, depozitlar) dastlabki hajmi katta bo‘lgani uchun tabiiy logarifm (Ln) orqalitransformatsiya qilingan, bu ma’lumotlar taqsimotini normallashtirish va modellashni yaxshilash uchun kerak edi. Natijalarshuni ko‘rsatadiki, bank-spesifik omillar (kredit va kapital) NPLga salbiy ta’sir ko‘rsatadi, makroiqtisodiy omillar (GDPo‘sishi va valyuta kursi) esa ijobiy yoki salbiy bog‘liq. Dynamic modelda R² = 0.47 bo‘lib, lag qo‘shilishi modelni sezilarlidarajada yaxshilaydi. Hausman testi FE modelini tasdiqlaydi, VIF qiymatlari esa multikollineariya yo‘qligini ko‘rsatadi.Ushbu tahlil R dasturida amalga oshirilgan bo‘lib, bank sektorida kredit riskini boshqarish uchun amaliy tavsiyalar beradi
Keywords: Non-performing loans (NPL); panel data; fixed effects model; dynamic model; logarifmik transformatsiya; O‘zbekiston banklari (search for similar items in EconPapers)
Date: 2025
References: Add references at CitEc
Citations:
Downloads: (external link)
https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz/journal/index.php/GED/article/view/8520 Abstract page (text/html)
https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz/journal/i ... e/download/8520/6726 Full text (application/pdf)
Related works:
This item may be available elsewhere in EconPapers: Search for items with the same title.
Export reference: BibTeX
RIS (EndNote, ProCite, RefMan)
HTML/Text
Persistent link: https://EconPapers.repec.org/RePEc:teu:ged000:v:3:y:2025:i:12:id:8520
DOI: 10.5281/zenodo.18087435
Access Statistics for this article
More articles in GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT from "Ma'rifat-Print-Media" LLC, Tashkent State University of Economics
Bibliographic data for series maintained by Xayrulla ().