BOSHQARUV HISOBIDA NARX SHAKLLANISHINING NAZARIY JIHATLARI (TOVAR BOZORIDA USTUN MAVQEGA EGA XO‘JALIK SUBYEKTLARI MISOLIDA)

Elmurat Xaitmetov

GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 2026, vol. 4, issue 2

Abstract: Ushbu ilmiy maqolada tovar bozorida ustun mavqega ega bo‘lgan xo‘jalik yurituvchi subyektlarda boshqaruvhisobi tizimi orqali narx shakllanishi jarayonlarini takomillashtirish masalalari tadqiq etiladi. Tadqiqotning dolzarbligiO‘zbekiston iqtisodiyotining liberallashuvi va monopoliyaga qarshi tartibga solish mexanizmlarining kuchayishi sharoitida,dominant korxonalar uchun xarajatlarni optimallashtirish va ijtimoiy mas’uliyatli narx siyosatini yuritish zaruriyati bilanbelgilanadi. Maqolada boshqaruv va buxgalteriya hisobi o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlik, narx belgilashda qonunchilik talablari(soliq va antimonopol cheklovlar) hamda amaliyotda yuzaga kelayotgan muammolar tizimli tahlil qilingan. Mualliftomonidan so‘nggi 10 yillik (2016–2026 yy.) davr ichidagi dunyo va O‘zbekiston iqtisodiyotidagi narxlar dinamikasi,inflyatsiya darajasi va hududiy koeffitsientlar qiyosiy-statistik metodlar yordamida o‘rganilgan. Tadqiqotning ilmiy yangiligisifatida ustun mavqega ega korxonalar uchun maqsadli tannarx va faoliyat turlari bo‘yicha xarajatlar hisobi modellariniintegratsiya qilish taklif etilgan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, taklif etilayotgan metodologiya korxonalarning operatsionsamaradorligini 15 foizga oshirish bilan bir qatorda, soliq bazasining shaffofligini ta’minlash va milliy iqtisodiyotningbarqaror o‘sishiga xizmat qiladi. Maqola soha mutaxassislari, ilmiy izlanuvchilar va korxona rahbarlari uchun nazariy vaamaliy qo‘llanma sifatida xizmat qilishi mumkin

Keywords: boshqaruv hisobi; buxgalteriya hisobi; narx shakllanishi; ustun mavqe; dominant korxona; tannarx; inflyatsiya; soliqqa tortish; O‘zbekiston; strategik tahlil (search for similar items in EconPapers)
Date: 2026
References: Add references at CitEc
Citations:

Downloads: (external link)
https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz/journal/index.php/GED/article/view/9217 Abstract page (text/html)
https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz/journal/i ... e/download/9217/7413 Full text (application/pdf)

Related works:
This item may be available elsewhere in EconPapers: Search for items with the same title.

Export reference: BibTeX RIS (EndNote, ProCite, RefMan) HTML/Text

Persistent link: https://EconPapers.repec.org/RePEc:teu:ged000:v:4:y:2026:i:2:id:9217

DOI: 10.5281/zenodo.18649600

Access Statistics for this article

More articles in GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT from "Ma'rifat-Print-Media" LLC, Tashkent State University of Economics
Bibliographic data for series maintained by Xayrulla ().