SUG‘URTA TASHKILOTLARI DAROMADLARI VA ULARNING SOLIQQA TORTISH MEXANIZMI

Lola Buranova and Murod Yaxshillikov

GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 2026, vol. 4, issue 4

Abstract: Maqolada sug‘urta tashkilotlarining daromad va xarajatlari shakllanishining nazariy hamda amaliy jihatlaritizimli ravishda tahlil qilingan. Tadqiqotning dolzarbligi sug‘urta bozorining moliyaviy salohiyat, jamg‘arish hamdainvestitsion vositachilik funksiyalari kuchayib borayotgani bilan izohlanadi. Ishda sug‘urta tashkilotlari daromadlariningasosiy manbalari — sug‘urta mukofotlari, investitsiya daromadlari, qayta sug‘urtalash operatsiyalaridan tushumlar vaboshqa operatsion daromadlar tarkibiy jihatdan baholangan. Xarajatlar tarkibida sug‘urta to‘lovlari, rezerv ajratmalari,akvizitsion va ma’muriy xarajatlar, qayta sug‘urtalash xarajatlarining ulushi qiyosiy tahlil qilingan.Shu bilan birga, sug‘urta tashkilotlarida soliqqa tortish tizimi xususiyatlari ham o‘rganilib, sug‘urta xizmatlarining qo‘shilganqiymat solig‘idan (QQS) ozod etilishi, asosiy faoliyatdan tashqari operatsiyalarga QQS qo‘llanishi, foyda solig‘i hisobotihamda moliyaviy hisobot shakllari tahlil qilindi. Swiss Re Institute, OECD va O‘zbekistonning rasmiy statistik manbalariasosida global tendensiyalar hamda milliy sug‘urta bozori dinamikasi o‘rganildi. Tadqiqot yakunida tarif siyosatini aktuariyasosda takomillashtirish, xarajatlarni raqamlashtirish asosida optimallashtirish, investitsiya portfelini diversifikatsiya qilish,sug‘urta rezervlari sifati ustidan nazoratni kuchaytirish hamda soliq hisobini takomillashtirish bo‘yicha ilmiy-amaliy takliflarishlab chiqildi

Keywords: sug‘urta tashkiloti; sug‘urta mukofoti; sug‘urta to‘lovi; zarar koeffitsienti; kombinatsiyalangan koeffitsient; investitsiya daromadi; moliyaviy salohiyat; qo‘shilgan qiymat solig‘i (QQS); foyda solig‘i; soliq hisoboti. (search for similar items in EconPapers)
Date: 2026
References: Add references at CitEc
Citations:

Downloads: (external link)
https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz/journal/i ... D/article/view/10102 Abstract page (text/html)
https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz/journal/i ... /download/10102/8261 Full text (application/pdf)

Related works:
This item may be available elsewhere in EconPapers: Search for items with the same title.

Export reference: BibTeX RIS (EndNote, ProCite, RefMan) HTML/Text

Persistent link: https://EconPapers.repec.org/RePEc:teu:ged000:v:4:y:2026:i:4:id:10102

DOI: 10.5281/zenodo.19681075

Access Statistics for this article

More articles in GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT from "Ma'rifat-Print-Media" LLC, Tashkent State University of Economics
Bibliographic data for series maintained by Xayrulla ().