MOLIYAVIY AKTIVLAR TARKIBIDAGI DEBITORLIK QARZDORLIKLARINI MHXS TALABLARI ASOSIDA BAHOLASHNING ZAMONAVIY YONDASHUVLARI

Dilshodbek Umurzakov

GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 2026, vol. 4, issue 5

Abstract: Mazkur maqolada hududiy elektr energiyasi ta’minoti korxonalarida debitorlik qarzdorligini boshqarishningkonseptual jihatlari MHXS 9-standarti talablari doirasida qayta talqin qilingan. Tadqiqotning o‘ziga xosligi shundaki, undadebitorlik qarzdorligi shunchaki buxgalteriya subyekti emas, balki korxonaning strategik likvidligini belgilovchi dinamikmoliyaviy aktiv sifatida tahlil etiladi. Muallif milliy hisob tizimidagi “yuzaga kelgan zarar” modelining samarasizliginiasoslab, uning o‘rniga “kutilayotgan kredit zararlari” (ECL) modelini elektr ta’minoti sohasining regional xususiyatlaridankelib chiqib tatbiq etish zarurligini ilgari suradi.Ilmiy izlanish davomida iste’molchilarni ijtimoiy va iqtisodiy guruhlarga segmentlash asosida shakllantirilgan “zaxiralarmatritsasi” metodikasi taklif etilgan. Shuningdek, maqolada elektr energiyasini hisobga olish va nazorat qilishningavtomatlashtirilgan tizimi ma’lumotlari hamda MHXS algoritmlarini sinxronlashtirish orqali qarzdorlikni raqamli monitoringqilishning mualliflik modeli ishlab chiqilgan. Tadqiqot xulosalari korxonalarning moliyaviy barqarorligini ta’minlashdaklassik baholash usullaridan prognozlashtirishga asoslangan strategik hisob tizimiga o‘tish zarurligini asoslaydi

Keywords: MHXS 9; mualliflik modeli; debitorlik qarzdorligi; ECL modeli; strategik hisob; likvidlik tavakkalchiligi; zaxiralar matritsasi; elektr energiyasini hisobga olish va nazorat qilishning avtomatlashtirilgan tizimi; segmentlash. (search for similar items in EconPapers)
Date: 2026
References: Add references at CitEc
Citations:

Downloads: (external link)
https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz/journal/i ... D/article/view/10487 Abstract page (text/html)
https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz/journal/i ... /download/10487/8644 Full text (application/pdf)

Related works:
This item may be available elsewhere in EconPapers: Search for items with the same title.

Export reference: BibTeX RIS (EndNote, ProCite, RefMan) HTML/Text

Persistent link: https://EconPapers.repec.org/RePEc:teu:ged000:v:4:y:2026:i:5:id:10487

DOI: 10.5281/zenodo.20235521

Access Statistics for this article

More articles in GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT from "Ma'rifat-Print-Media" LLC, Tashkent State University of Economics
Bibliographic data for series maintained by Xayrulla ().