OʻZBEKISTONDA MAISHIY QATTIQ CHIQINDILAR TIZIMINING HAYOTIY SIKL BAHOLASHI

Firas Halawani and Feruza Insavalieva

GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 2026, vol. 4, issue 5

Abstract: Hayotiy sikl baholashi maishiy qattiq chiqindilarni boshqarish tizimlarida muhim ahamiyatga ega, chunkiu urbanizatsiya jarayonida turli ijtimoiy-iqtisodiy va isteʼmol xususiyatlariga ega jamoalar tomonidan yuzaga keladigansamarasiz chiqindi utilizatsiyasi oqibatidagi ekologik muammolar hamda infratuzilmaga tushadigan bosimlarni hal etishgayordam beradi. Turli hududlarda maishiy qattiq chiqindilarning hosil boʻlishi va qayta ishlash amaliyotlari farq qilishi mumkin.Ushbu tadqiqot maishiy qattiq chiqindilarni boshqarish tizimi doirasining umumiy ekologik barqarorlik koʻrsatkichlarigataʼsirini oʻrgandi. Aniqroq aytganda, tadqiqot siyosiy aralashuvdan oldin va keyin shahar va qishloq guruhlari oʻrtasidachiqindilarni boshqarish samaradorligida sezilarli farqlar mavjud yoki mavjud emasligini aniqlashga qaratildi. Mazkurtadqiqot shahar hududlarida maishiy qattiq chiqindilarni boshqarish tizimlari natijalariga hayotiy sikl baholashiningsamaradorligini oʻrgandi. Asosiy maqsad Oʻzbekistondagi chiqindilarni boshqarish amaliyotlarining ekologik barqarorliknatijalari haqida chuqurroq tushunchaga ega boʻlish edi. Ushbu tadqiqot mahalliy oʻrta maktab oʻquvchilarining ekologikbarqarorlik boʻyicha taʼlimga munosabatlarini tahlil qilish orqali maishiy qattiq chiqindilar tizimining muammolarini oʻrgandi.Maishiy chiqindilarni boshqarish sohasi ekologik barqarorlik kursiga hayotiy sikl baholashi integratsiya qilingani sabablitanlab olindi. Manfaatdor tomonlarning qarashlariga asoslanib, munitsipalitetlar uchun barqaror chiqindilarni boshqarishstrategiyalarini ishlab chiqish maqsadida miqdoriy va sifat tadqiqotlari oʻtkazildi. Natijalar, shuningdek, chiqindilarniboshqarish tizimlarida hayotiy sikl baholashidan foydalanish ekologik barqarorlik boʻyicha bilimlarning oshishiga, tahliliykoʻnikmalarning rivojlanishiga hamda mahalliy hamjamiyatlarda barqarorlik madaniyatining shakllanishiga olib kelganinikoʻrsatdi. Oʻzbekistondagi mahalliy hokimiyat organlari ushbu barqarorlik strategiyalaridan mahalliy oʻquvchilar orasidaekologik xabardorlikni rivojlantirishda foydalanishlari mumkin. Ushbu modelni boshqa rivojlanayotgan hududlarda ekologikkompetensiyalarni rivojlantirishga ham kengaytirish mumkin, bu esa tez urbanizatsiyalashayotgan va sanoatlashayotganjamiyatda muhim ahamiyatga ega. Maishiy qattiq chiqindilar tizimi uchun ishlab chiqilgan model talabalarga ekologikmuammolarni hal qilish va kelajakda barqaror qarorlar qabul qilish jarayonida eng samarali taʼlim tajribasini taqdim etishnimaqsad qiladi.

Keywords: hayotiy sikl baholashi; maishiy qattiq chiqindilarni boshqarish; ekologik barqarorlik; barqarorlik xabardorligi; service-learning (xizmat orqali oʻrganish); strukturaviy tenglamalar modellashtirish; Oʻzbekiston (search for similar items in EconPapers)
Date: 2026
References: Add references at CitEc
Citations:

Downloads: (external link)
https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz/journal/i ... D/article/view/10608 Abstract page (text/html)
https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz/journal/i ... /download/10608/8761 Full text (application/pdf)

Related works:
This item may be available elsewhere in EconPapers: Search for items with the same title.

Export reference: BibTeX RIS (EndNote, ProCite, RefMan) HTML/Text

Persistent link: https://EconPapers.repec.org/RePEc:teu:ged000:v:4:y:2026:i:5:id:10608

DOI: 10.5281/zenodo.20344249

Access Statistics for this article

More articles in GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT from "Ma'rifat-Print-Media" LLC, Tashkent State University of Economics
Bibliographic data for series maintained by Xayrulla ().