BANK SEKTORIDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VA XARAJAT SAMARADORLIGI: XALQARO TAJRIBA ASOSIDA EKONOMETRIK BAHOLASH

Durdona Masharipova

GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 2026, vol. 4, issue 6

Abstract: Mazkur tadqiqot zamonaviy tijorat banklarida raqamli texnologiyalar orqali operatsion xarajatlarnioptimallashtirish imkoniyatlarini kompleks o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqotning asosiy maqsadi raqamli banktexnologiyalari va fintech yechimlarining operatsion xarajatlar dinamikasiga ta’sirini miqdoriy baholash, shuningdek,O‘zbekiston tijorat banklari uchun amaliy tavsiyalar ishlab chiqishdan iborat. Tadqiqot obyekti sifatida JPMorgan Chase,DBS Bank, BBVA, Sberbank va TBC Bank kabi yetakchi xalqaro kredit tashkilotlari, shuningdek, O‘zbekiston tijorat banklarifaoliyati ko‘rib chiqilgan.Metodologik asos sifatida tizimli tahlil, korrelyatsion-regression tahlil, ekonometrik modellashtirish va prognozlashusullaridan foydalanilgan. Ishlab chiqilgan chiziqli regressiya modeli (Y = β₀ + β₁X₁ + β₂X₂ + ε) orqali raqamli investitsiyalarhajmi va onlayn operatsiyalar ulushining operatsion xarajatlarga ta’siri miqdoriy jihatdan aniqlangan. Tahlil natijalari shuniko‘rsatdiki, raqamli texnologiyalarga yo‘naltirilgan investitsiyalarning 10 foizga oshishi operatsion xarajatlarni o‘rtacha4,2–6,8 foizga kamaytiradi. Onlayn operatsiyalar ulushining 1 foizga oshishi esa xarajatlarni 0,31 foizga qisqartiradi.Xalqaro banklar tajribasi shuni ko‘rsatadiki, rivojlangan raqamli infratuzilma banklarda xarajat samaradorligini 30–45 foizgayaxshilash imkonini beradi.Tadqiqotning amaliy ahamiyati shundaki, unda O‘zbekiston tijorat banklari uchun raqamli transformatsiya yo‘l xaritasi,investitsiya ustuvorliklari va xarajatlarni optimallashtirish strategiyalari taklif etilgan. Tadqiqot natijalari bank menejerlari,moliyaviy siyosat ishlab chiquvchilar va akademik doira vakillari uchun manfaatli bo‘lishi mumkin

Keywords: raqamli bank; operatsion xarajatlar; fintech; xarajat samaradorligi; regression tahlil; onlayn banking; raqamli transformatsiya; ekonometrik model; bank islohoti; O‘zbekiston (search for similar items in EconPapers)
Date: 2026
References: Add references at CitEc
Citations:

Downloads: (external link)
https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz/journal/i ... D/article/view/11142 Abstract page (text/html)
https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz/journal/i ... /download/11142/9287 Full text (application/pdf)

Related works:
This item may be available elsewhere in EconPapers: Search for items with the same title.

Export reference: BibTeX RIS (EndNote, ProCite, RefMan) HTML/Text

Persistent link: https://EconPapers.repec.org/RePEc:teu:ged000:v:4:y:2026:i:6:id:11142

DOI: 10.5281/zenodo.20761005

Access Statistics for this article

More articles in GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT from "Ma'rifat-Print-Media" LLC, Tashkent State University of Economics
Bibliographic data for series maintained by Xayrulla ().